انتشار روزنامه آذربایجان جزء لاینفک ایران و به ویژه تاکید نهفته در لاینفک بودن آن از ایران، یادگار برهه ای از تحولات منطقه ای ایران معاصر است که با رواج شایعات و زمزمه هایی پیرامون تلاش گروهی از مسلمان های قفقاز برای ایجاد کشوری موسوم به آذر بایجان در آن حدود، در بین ایرانیان نسبت به وضعیت آذربایجان واقعی در مقام یکی از ایالات و اجزاء لاینفک ایران نگرانی هایی پدید آمد.در آن موقع یعنی حدود چهار ماه پیش از اعلان رسمی تشکیل چنین کشوری در بخش هایی از خانات مسلمان نشین جنوب شرق قفقاز در اواخر مه 1918. در حالی که کم و کیف شایعاتی از این دست هنوز به درستی روشن نبود بسیاری از ایرانیان که نسبت به مخاطرات حاصل از تاسیس یک چنین موجودیتی در همسایگی ایالت آذربایجان آگاه بودند، در مقام مقابله برآمده و نسبت به طرح اینگونه مطالب اعتراض کردند. در کنار نقاط و موارد مختلفی که مخصوصا در جراید ایران در این زمینه طرح شد، آنچه در این مجموعه منعکس شده است به واکنش ایرانیان مقیم قفقاز بر می گردد که خود به نحوی مستقیم و بی واسطه در جریان امر قرار داشتند وارد کار شده و انتشار روزنامه آذربایجان با قید پر معنای جزء لاینفک ایران به دو زبان ترکی و فارسی نیز از جمله آن کارها بود.
کتاب حاضر نخسین کتابشناسی تاریخی امام حسین علیه السلام در زبان فارسی است و مهم ترین مخاطبان آن عاشورا پژوهان و نیز اندیشمندانی اند که در باره امام حسین (ع) و زندگانی او تحقیق می کنند. این عهده دار پاسخ به این پرسش هاست: صد کتاب مهم در باره امام حسین به عربی و فارسی کدام اند؟ درون مایه، اشتراکات و امتیازات آن ها چیست؟ ترتیب تاریخی آنها چگونه است؟ گذشته از این ها، در مقدمه کتاب از ضروت کتابشناسی امام حسین، محتوای این کتابشناسی، آیین تدوین آن و نتایج به دست آمده سخن می رود. در پایان کتاب نیز بخشی با عنوان " امام حسین (ع) در الذریعه" آمده است که البته کتابی است مستقل و مکمل کتاب حاضر؛ خواننده در این بخش با بیش از نهصد کتاب و در بخش اول با صد کتاب مهم در باره امام حسین (ع) آشنا می شود.
نویسندگانی که درباره امام حسین(ع) و یارانش و یا رویداد بزرگی چون عاشورا مینویسند از یک طرف بهتر است جزییات تاریخی را بدانند و از سوی دیگر بتوانند در قالبی تاثیرگذار و با نگاهی تازه، از کسی یا کسانی بگویند که بالاترین و زیباترین درجه از بخشش را به تصویر کشیدند و مرگ رنگین را بر زندگی ننگین برتری دادند.
داستانهای بسیاری درباره واقعه عاشورا و سالار شهیدان برای کودکان و نوجوانان نوشته شده که در این میان تنها به بخشی از این آثار اشاره میکنیم. ابتدا از داستانهایی میگوییم که از سوی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان منتشر شده و در اختیار علاقهمندان قرار گرفته است.
«تشنه لبان»، نوشته حمید گروگان از جمله کتابهای مقتل است که در آن رویدادهای دشت کربلا و حماسهآفرینان عاشورا با ذکر نام و شیوه شهادت و شرح رشادتهاشان بیان شده. نویسنده در این کتاب، همچنین ابیات متناسبی را از شاعران مختلف چون محتشم و حافظ در این مجموعه گنجانده است.
نویسنده در این کتاب با رجوع به معتبرترین منابع تاریخ عاشورا، حوادث این روز بزرگ را با دقت و جزبهجز روایت کرده، آنچنان که خواننده خود را در گرماگرم نبرد اصحاب سالار شهیدان با سپاه کفر مییابد و از مشاهده دلاوریهای شهیدان کربلا به وجد آمده و بر مصیبت واردشده به خاندان گرامی پیامبر اشک میریزد.تصویرگری کتاب «تشنه لبان» را هاجر سلیمینمین و طراحی گرافیک آن را کوروش پارسانژاد برعهده داشتهاند.
«سفر به سرزمین عشق» نوشته مریم ضمانتییار برای گروه سنی«ه» و«د» نیز یکی دیگر از کتابهای کانون پرورش فکری درباره کربلاست. این کتاب در قالب سفرنامه نوشته شده؛ نویسنده، عشق و درد و نیاز خود را به آستان مقدس امام حسین(ع) برده و آنچه نوشته، نمونهای زیبا و صمیمی است برای آنان که قصد سفر به این سرزمین مقدس را دارند و دلشان میخواهد خاطرات و تجربههای معنوی خود را بنویسند.
«۴۰ روز عاشقانه»: بازخوانی واقعه عاشورا در چهار جلد و برای نابینایان است. به باور محمدرضا سنگری، نویسنده کتاب، عاشوراروزی است که همه انبیا، میراث خود را به امام حسین(ع) بخشیدند و اربعین، روزی است که سالار شهیدان، این میراث ارزشمند را به تاریخ و به هرآن کسی بخشید که بخواهد زیستنی همچون پیامبران داشته باشد.
خدمات مرجع مجازی در اداره کل کتابهای خطی و نادر سازمان اسناد و کتابخانه ملی راه اندازی شد و از این پس کاربران می توانند بدون نیاز به حضور در محل کتابخانة ملی، پرسش های (پژوهشی و غیرپژوهشی) مربوط به کتابهای خطی و نادر را با کارشناسان مرجع مجازی در میان گذاشته و پاسخ مناسب را در کمترین زمان ممکن بین ۱ الی ۵ روز کاری دریافت دارند.
بنا بر گزارش اداره كل كتابهاي خطي و نادر، پاسخگویی به پرسش های کاربران در روزهای کاری شنبه تا چهارشنبه و براساس منابع و امکانات موجود در کتابخانه ملی و مطابق با خط مشی خدمات مرجع مجازی مصوب سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران صورت خواهد پذیرفت.
این نوع خدمات در کتابخانه ملی از سال ۱۳۹۰ ارائه مي شود، بر پايه گزارش اداره كل كتاب هاي خطي و نادر با توجه به مزایای خدمات مرجع مجازی و استقبال پژوهشگران از خدمات غیرحضوری، این نوع خدمات در حوزه نسخههای خطی و نادر نیز اجرایی شد.از اين پس پژوهشگران با کارشناسان این نوع منابع به صورت مستقیم و غیرحضوری در ارتباط خواهند بود. این نوع خدمات در بسیاری از کتابخانه هایی که خدمات منابع خطی و نادر ارائه می کنند، هنوز اجرایی نشده است و اداره کل کتابهای خطی و نادر کتابخانه ملی ایران در بین سایر کتابخانه های صاحب نام کشور در این حوزه، جزء اولین ها محسوب می شود.
خدمات مرجع مجازی به صورت آزمایشی از خرداد ۱۳۹۵ توسط گروه اطلاعرسانی اداره کل کتاب های خطی و نادر آغاز به کار کرده بود و اینک همزمان با فرارسید عید سعید غدیر خم رسماْ آغاز به کار آن اعلام میگردد. گروه اطلاع رسانی اداره کلی کتاب های خطی و نادر کتابخانه ملی همه روزه پاسخگوی پرسشهای پژوهشگران است.
پژوهشگران برای بیان پرسش های خود می توانند به آدرسhttp://www.nlai.ir/Default.aspx?tabid=۲۷۱۴ مراجعه و پاسخ مناسب را در کمترین زمان ممکن دریافت دارند. ارائه خدمات چت (گفتگوی همزمان) شنبه تا چهارشنبه در ساعات ۱۰ الی ۱۲ صورت خواهد پذیرفت.
زهره قایینی، عضو هیئت مدیره دفتر بین المللی کتاب برای نسل جوان، با اعلام این خبر گفت: سی و پنجمین کنگره جهانی دفتر بین المللی کتاب برای نسل جوان، با انتشار نامه ای برای یاری رساندن به کودکان پناهنده در سراسر جهان فراخوان داده است.
متن نامه با ترجمه زهره قائینی به شرح زیر است:
"دفتر بین المللی کتاب برای نسل جوان ۶۰ سال است که به آرمان " کتاب پلی میسازد میان مردم جهان " پای بند است. کتاب برای پرواز، بال میبخشد و دیوارهایی که بر ترس و نابردباری بنا شدهاند، نابود میکند.
پس از ۶۰ سال هنوز این آرمانها پرمعنا و مهم هستند، به ویژه اکنون که شمار زیادی از کودکان در سراسر جهان در زندگی خود با دشواریهای بزرگ دست و پنجه نرم میکنند. هم اکنون ما بحرانی جهانی را تجربه میکنیم و دفتر بین المللی کتاب برای نسل جوان با عزمی راسخ و استوار از کسانی که برای برقراری صلح و درک متقابل میکوشند، پشتیبانی میکند. ما بر این باوریم که همه کودکان حق دارند که کتاب بخوانند و همچنین از اصول پیمان نامه حقوق کودک با همه وجود پشتیبانی میکنیم.
دفتر بین المللی کتاب برای نسل جوان متعهد است که به کودکان در بحران یاری رساند، خواه آنها در اروپا یا افریقا یا خاورمیانه پناهنده شده باشند و خواه در آسیا، اقیانوسیه، آمریکای شمالی یا کشورهای آمریکای لاتین. دفتر بین المللی کتاب برای نسل جوان در جست و جوی راه حل است. دفتر بین المللی کتاب برای نسل جوان پروژههای بسیاری دارد تا به یاری کتابهای تصویری بدون کلام، بستههای کتاب از گونههای مختلف ادبیات کودکان و شبکه کتابخانهها، از درد و رنج کودکان و نوجوانان که در بحرانی بزرگ میزیند، بکاهد. ما نیاز داریم به کودکانمان نشان دهیم که چگونه به مردمی از جوامع گوناگون از سراسر جهان که به کشور ما و به همسایگی ما میآیند، خوش آمد گویند و چگونه در آرامش و همسازی با یکدیگر زندگی کنند. ما سخت بر این باوریم که داستانها و کتابخانهها میتوانند الهام بخش این همزیستی باشند.
امروز، ما از همه دست اندرکاران، صاحب نظران و آفرینندگان ادبیات کودکان میخواهیم که به ما بپیوندند تا به یاری یکدیگر راههای موثرتری برای کمک به کودکان ونوجوانانی که در این ناآرامی و بحران گرفتار شدهاند، بیابیم. "
سی و پنجمین کنگره جهانی دفتر بین المللی کتاب برای نسل جوان
اوکلند، نیوزیلند
۲۱ آگوست ۲۰۱۶
کتابخانه مرکزی تبریز بزرگ ترین کتابخانه عمومی ایران (مجموعه نهاد کتابخانه های عمومی کشور) به عنوان کتابخانه مرکزی استان آذربایجان شرقی در خدمت هموطنان عزیز و کتاب دوست و کتابخوان می باشد.
