درشکل گیری هویت ملی عوامل متعددی از قبیل تاریخ، فرهنگ، جغرافیا و... دخیل هستند. مردمی که در طول زمان در جغرافیایی به نام ایران زیسته و نظام ارزشی و فرهنگ مختص خود را پدید آورده اند، ایرانی هستند و فرهنگ آنان شامل اجزایی مهمی همچون دین، مذهب و زبان و... می شود. در بررسی هویت ملی، تاریخ به عنوان گذشته و پیشینه ایرانیان و زبان به مثابه وسیله ارتباط مردم، جایگاه مهمی دارند. این کتاب با استناد به منابع معتبر تاریخی به بررسی تاریخ و زبان مردم آذربایجان و جایگاه آن در منظومه هویت ایرانی می پردازد.

این کتاب در 10 فصل تنظیم شده است:

فصل اول: آذرباذگان قبل از اسلام

فصل دوم: نژاد و زبان آذربایجانی ها در نوشته های تاریخ نویسان و جغرافیدانان قدیم

فصل سوم: آذربایجان؛ از تسلط حاکمان مسلمان تا تشکیل دولت های نیمه مستقل

فصل چهارم: آذربایجان از ساجیان تا سالاریان و سلجوقیان(370-326 ه)

فصل پنجم: شدادیان اران(گنجه)

فصل ششم: یزیدیان شروان و هاشمیان بابالابواب

فصل هفتم: آذربایجان و ادامه ورود مهاجران جدید

فصل هشتم: حکومتهای غیر بومی(ملوک الطوایفی) در آذربایجان

فصل نهم: نمونه هایی از اشعار آذری

فصل دهم: عهدنامه گلستان و ترکمانچای ، ضمیمه: قصیده شهریار به پیشگاه آذربایجان عزیزم، تصاویر و کتابنامه می باشد. و کتاب در 159 صفحه می باشد.