کتابخانه مرکزی تبریز، به عنوان یکی از غنی ترین کتابخانه های عمومی کشور در زمینه نسخه های خطی و مکتوبات نفیس به شمار می رود به طوری که برخی از نسخه های موجود در این کتابخانه، در سطح جهان منحصر به فرد بوده و تنها محل نگهداری این گروه از نسخ، کتابخانه مرکزی تبریز است.

در حال حاضر بیش از ۳۴۰۰ نسخه خطی و قریب به ۳۰۰۰ نسخه نفیس چاپ سنگی و سربی در این کتابخانه نگهداری می شود.

عمده ترین این کتاب های ارزشمند خطی و نفیس، توسط مرحومین حاج محمد و حاج حسین نخجوانی به کتابخانه ملی تبریز (مرکزی فعلی) اهدا شده اند.

از مهم ترین منابع نفیس خطی و ارزشمند به موارد ذیل می توان اشاره نمود:

۱- وقف نامه ربع رشیدی : نسخه منحصر به فرد : با دستخط خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی : اولین نسخه ملی ثبت شده در حافظه جهانی یونسکو در سال ۱۳۸۶